op  de  grens  van  gelre

Inleiding

Het Hertogdom Gelre of Geldern ontstond in de middeleeuwen rond de nu duitse stad Gelder liggend aan de Niers en halverwege tussen Venlo en Kleef. Door huwelijken, erfenissen en oorlogen breidt de invloed van Geldern zich uit tot Zutphen en Zaltbommel. Het Graafschap Gelre wordt met het Graafschap  Zutphen een invloedrijk, zelfstandig gebied tot het  in 1543 ingelijfd wordt door keizer Karel V (1543). Begonnen als Graafschap Geldern werd het stapsgewijs steeds groter en machtiger en werd tenslotte een Hertogdom. Uiteindelijk strekte het grondgebied zich uit van Midden Limburg en Geldern in het zuiden tot en met de Veluwe en het Graafschap Zutphen in het Noorden. In west-oost richting liep het van Gorinchem tot het Hertogdom Kleef. Gelre werd verdeeld in vier kwartieren:
1. Overkwartier; met de steden Geldern, Roermond en Venlo (ook wel Kwartier van Roermond of Opper-Gelre genoemd)
2. Kwartier van Nijmegen: tussen de grote rivieren
3. Kwartier van Veluwe (ook wel Kwartier van Arnhem)
4. Kwartier van Zuphen ofwel het Graafschap Zutphen.

Het Overkwartier is geen aaneen gesloten gebied, maar meer een lappendeken van bezittingen en ambtsgebieden zonder een eenduidige grens. Het gebied rond Mook bleef, als een Kleefse enclave, steeds in grotere of kleinere mate een scheiding tussen de drie noordelijke kwartieren en het Overkwartier.

Er zijn ook kleinere verschillen tussen de grens van de provincie Gelderland en de randen van Gelre. Hier en daar zijn er grensstenen aan te treffen op een voormalige van één van de drie noordelijke kwartieren. Foto’s en beschrijvingen daarvan zijn opgenomen in onderdeel “niet op de provinciegrens”.
Daarna volgen foto’s en informatie over de grensstenen die (delen van) het Overkwartier markeren.

De vier kwartieren van Gelre: Graafschap Zutphen-de Veluwe-Nijmegens kwartier-Overkwartier